Araç Arıza Belirtileri
Sık arızalanan parçaların belirtileri, nedenleri ve nasıl test edildikleri; ilgili OBD kodları ve bu sorunun kronik olduğu araçlar.
- Enjektör Arızası Belirtileri: Nedenleri, Testi ve Maliyeti
Enjektörler yakıtı silindire ya da emme kanalına çok ince bir sis hâlinde püskürtür. Kirlenen, sızdıran ya da elektriksel olarak arızalanan bir enjektör silindire yanlış miktarda yakıt verir. Sonuçta tekleme, zor çalışma, duman ve yakıt tüketiminde artış görülür. Dizel common rail enjektörlerde geri dönüş kaçağı ve sızdırmazlık pulu sorunları da sık rastlanan arızalardır.
- Krank Sensörü Arıza Belirtileri: Motor Neden Stop Eder?
Krank mili konum sensörü, ECU'ya motorun devrini ve pistonların konumunu bildirir. Ateşleme ve püskürtme zamanlaması bu sinyale göre yapılır. Bu yüzden krank sensörü tamamen arızalandığında motor çalışmaz. Aralıklı arızalanan sensör ise özellikle motor ısındığında aracın aniden stop etmesine yol açar.
- Bobin Arızası Belirtileri: Ateşleme Bobini Nasıl Test Edilir?
Ateşleme bobini, aküden gelen 12 voltu bujinin kıvılcım üretebileceği binlerce volta yükseltir. Günümüz benzinli motorlarında genellikle her silindirin kendi kalem bobini vardır. Arızalanan bobin o silindirde kıvılcımı zayıflatır ya da tamamen keser. Motor tekler, titrer ve yanmayan yakıt katalizöre gider.
- Turbo Arıza Belirtileri: Islık Sesi, Duman ve Güç Kaybı
Turbo, egzoz gazıyla dönen bir türbin sayesinde motora basınçlı hava gönderir ve küçük motorlardan yüksek güç alınmasını sağlar. Dakikada 150.000 devrin üzerine çıkabilen turbo mili yağla yağlanır ve soğutulur. Bu yüzden turbo arızalarının büyük kısmının arkasında yağlama sorunları vardır.
- Buji Arızası Belirtileri: Bujiler Ne Zaman Değişir?
Buji, benzinli motorlarda yakıt-hava karışımını ateşleyen kıvılcımı üretir. Elektrotlar zamanla aşındıkça kıvılcım zayıflar, ateşleme için daha yüksek gerilim gerekir ve tekleme başlar. Bujiler bakım planında belirli aralıklarla değiştirilen sarf parçalarıdır. Değişim aralığı buji tipine ve motora göre değişir.
- Oksijen Sensörü Arızası Belirtileri: Lambda Sensörü Nasıl Anlaşılır?
Oksijen (lambda) sensörü egzoz gazındaki oksijen miktarını ölçer ve ECU'nun yakıt-hava karışımını sürekli düzeltmesini sağlar. Katalizörden önceki sensör karışımı ayarlar. Katalizörden sonraki sensör ise katalizörün verimini denetler. Arızalı sensör sürüşte çoğu zaman hissedilmez ama tüketimi ve emisyonu artırır.
- MAP Sensörü Arıza Belirtileri: Emme Manifoldu Basınç Sensörü
MAP (emme manifoldu mutlak basınç) sensörü emme manifoldundaki basıncı ölçer. ECU bu değeri motora giren hava miktarını hesaplamak ve turbolu motorlarda turbo basıncını izlemek için kullanır. Hatalı ölçüm yapan MAP sensörü karışımı bozar ve turbolu motorlarda güç kısıtlamasına yol açabilir.
- Gaz Kelebeği Arıza Belirtileri: Rölanti, Güç Kaybı ve EPC
Gaz kelebeği motora giren havayı ayarlayan valftir. Günümüz araçlarında kelebek pedala tel ile değil elektronik olarak bağlıdır; konumunu bir elektrik motoru ayarlar ve sensörler bildirir. Kirlenen ya da arızalanan gaz kelebeği rölanti sorunlarına ve aracın güç kısıtlamasına geçmesine yol açar.
- Eksantrik Sensörü Arıza Belirtileri: Uzun Marş ve Tekleme
Eksantrik mili konum sensörü, ECU'nun hangi silindirin sıkıştırma zamanında olduğunu anlamasını sağlar. Sıralı püskürtme ve değişken supap zamanlaması bu bilgiye dayanır. Sensör arızalandığında çoğu motor yalnızca krank sinyaliyle çalışmaya devam eder, ancak marş uzar ve performans düşer.
- Termostat Arızası Belirtileri: Motor Isınmıyor ya da Hararet Yapıyor
Termostat, motor soğukken soğutma suyunun radyatöre gitmesini engelleyerek motorun hızla çalışma sıcaklığına ulaşmasını sağlar. Motor ısındığında açılır ve sıcaklığı sabit tutar. Açık konumda takılan termostat motorun ısınmasını geciktirir. Kapalı konumda takılan termostat ise kısa sürede harareti başlatır.
- Aks Arızası Belirtileri: Virajda Tıkırtı ve Titreme
Aks, şanzımandan gelen gücü tekerlere ileten mildir. Önden çekişli araçlarda her iki uçtaki homokinetik mafsallar (aks kafaları) direksiyon çevrilirken ve süspansiyon çalışırken gücün kesintisiz aktarılmasını sağlar. Mafsalları koruyan körük yırtıldığında gres boşalır, içeri toz ve su girer ve aks kafası kısa sürede aşınır.
Kodlar için OBD arıza kodları, gösterge panelindeki semboller için uyarı ışıkları rehberine bakın.