İkinci el araç alırken yapılan en pahalı hataların bir kısmı araca hiç bakılmadan yapılıyor: görmeden gönderilen bir kapora, yalnızca tutarına bakılan bir hasar kaydı ya da hiç sorgulanmamış bir kilometre. Bu yazıda bir ilanı gördüğünüz andan noterde imza atacağınız ana kadar hangi kontrolleri, hangi sırayla ve nereden yapabileceğinizi resmî kaynaklarıyla anlatıyoruz. Yazının sonunda yanınızda götürebileceğiniz kısa bir kontrol listesi var.
Not: Sorgu ücretleri ve kurallar sık değişiyor. Bu yazıdaki bilgileri 9 Kasım 2026'da kontrol ettik. Ödeme yapmadan önce tutarı resmî sayfadan ya da sorgu ekranından teyit edin.
Doğru sıra: önce belge, sonra araç, en son para
- İlanı eleyin. İlanı verenin kim olduğuna, fiyatın ve anlatılan hikâyenin tutarlı olup olmadığına bakın.
- Kayıtları sorgulayın. Hasar geçmişini, kilometre kayıtlarını, borç ve kısıtlama durumunu araca gitmeden ya da ilk görüşmede öğrenin.
- Modelin kronik sorunlarını öğrenin. Ekspertize ve test sürüşüne neye bakacağınızı bilerek gidin.
- Aracı görün, ekspertiz yaptırın, test sürüşüne çıkın.
- Ödemeyi noterde, Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapın. Bu adımdan önce para göndermeyin.
1. İlana bakarken: ilk eleme
İlanı kim verebilir? Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), 16 Haziran 2025'ten bu yana tüm taşıt ilanlarında zorunlu. İlan platformları ilanı vereni bakanlığın sistemi üzerinden doğruluyor. Bir taşıt ilanını yalnızca araç sahibi, sahibinin eşi, birinci ve ikinci derece kan hısımları ya da sahibin yetkilendirdiği yetki belgeli bir galeri verebiliyor. Bu doğrulama ilan platformlarında yapılıyor; sosyal medyada ya da mesajlaşma gruplarında dolaşan bir ilan bu kontrolden geçmemiş olabilir.
Galeri ilanında neler olmalı? Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre galerilerin internet ilanlarında yetki belgesi numarası ve işletme adı bulunmak zorunda. Satıştaki her aracın üzerinde de bir tanıtım kartı olmalı. Kartta km, satış fiyatı, boyalı ve değişen parçalar, hasar kaydı ve varsa rehin ya da haciz bilgisi yazıyor.
Uyarı işaretleri. ADAC'ın ikinci el rehberi şunları dolandırıcılık belirtisi olarak sayıyor: piyasanın belirgin altında bir fiyat, satıcının ruhsat sahibi olmaması, doğrulanamayan bir vekâletle satış ve hızlı karar vermeniz için baskı. Türkiye'de bu listeye kapora talebini de eklemek gerekiyor; Türkiye Noterler Birliği'nin Ekim 2026'daki uyarısını aşağıda anlatıyoruz.
Ruhsattaki ad satıcının kimliğiyle aynı değilse noter onaylı vekâletnameyi görün. Ruhsattaki plaka, şasi ve motor numarası da araç üzerindekilerle birebir aynı olmalı.
2. Hasar kaydı: TRAMER sorgusu ne gösterir, ne göstermez?
Halk arasında "TRAMER kaydı" denen hasar geçmişi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin (SBM) kayıtlarından geliyor. SMS sorgusu için plaka yeterli.
SBM'nin SMS sorguları (5664)
| Sorgu | 5664'e ne yazılır? | Ne gösterir? |
|---|---|---|
| Hasar geçmişi | Plaka (ör. 34ABC123) | Sigorta şirketlerinin 2003'ten bu yana bu araç için ödediği kasko ve trafik sigortası hasarları. Plaka değişmiş olsa da sonuç gelir. |
| Araç detayı | DETAY 34ABC123 ya da DETAY S şasi-no | Plaka ve tescil ili değişiklikleri, araç cinsi değişikliği, son sahiplik süresi, kasko durumu, ilk tescil tarihi, kaskolu ve kaskosuz geçen toplam süre |
| Değişen parça | PARCA 34ABC123 gg/aa/yyyy ya da PARCA S şasi-no gg/aa/yyyy | Yazdığınız tarihteki hasarın eksper raporunda yer alan değişen parçalar |
SBM'nin sayfasına göre her SMS sorgusu tüm operatörlerde 275 TL. SBM'nin Sigortam360 üzerinden sunduğu web sorgusunda hasar sorgusu 220 TL, poliçe sorguları ise ücretsiz. Web sorgusunun hasar geçmişinde kaza tarihi ve nedeni, hasar tutarı, varsa eksper raporu bilgisi ve aracın ağır hasarlı sayılıp sayılmadığı da görünüyor. İnternette 60 TL ya da 180 TL gibi eski tutarlar dolaşıyor; SBM'nin kendi sayfasındaki güncel ücreti esas alın.
e-Devlet'te neler var?
SBM'nin e-Devlet'te "Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama", "Kasko Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama" ve "Trafik ve Kasko Eksper Raporları Sorgulama" hizmetleri var. Bu hizmetlere kimlikle giriş yapılıyor ve giriş yapan kişinin kendi araç ve poliçe bilgileri görünüyor. Yani alıcı olarak başkasının aracını buradan sorgulayamazsınız, ama satıcıdan bu ekranları sizinle birlikte açmasını isteyebilirsiniz.
Temiz kayıt, hasarsız araç demek değil
Hasar geçmişi yalnızca bir sigorta şirketinin ödeme yaptığı hasarları içeriyor. Bu yüzden şunlar kayıtta görünmez:
- Sigortaya bildirilmeden, cepten ya da karşı tarafla anlaşarak yaptırılan onarımlar
- Kaskosu olmayan bir aracın, kendi kusuruyla karıştığı kazadaki kendi hasarı
- SBM'nin kapsam dışı saydığı ödemeler: cam hasarı, mini onarım ve anahtar, far, lastik, jant ya da ses sistemi gibi parçaların çalınması
- 2003'ten önceki hasarlar
SBM ayrıca verileri sigorta şirketlerinin girdiğini ve içerikteki hatalardan sorumlu olmadığını belirtiyor. Kısacası hasar kaydı ekspertizin yerini tutmuyor, ikisi birbirini tamamlıyor. Kayıtta yüksek bir tutar görürseniz PARCA sorgusuyla hangi parçaların değiştiğine bakın ve ekspertizde o bölgeleri özellikle inceletin.
Ağır hasar
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (SEDDK) Nisan 2025'te yayımladığı genelgeye göre onarım bedeli aracın rayiç değerinin %60'ını aşan ya da genelgede sayılan kritik parçaları hasar gören araç ağır hasarlı sayılıyor. Hasarı rayiç değeri aşan ve onarımı kabul edilmeyen araç ise tam hasarlı. SEDDK, bu araçların hurda ya da "trafikten çekilmiştir" belgesi olmadan alınıp satılmasını önlemek için işlemlerin SBM üzerinden izlendiğini belirtiyor. Hasar geçmişinde ağır hasar bilgisi görürseniz aracı bağımsız bir ekspertize mutlaka gösterin.
3. Ekspertiz: değişen ve boyalı parçalar, raporun sınırları
Ekspertizde nelere baktırılmalı?
- Kaporta: Boya kalınlığı ölçümüyle boyalı ve değişen parçalar; kapı, kaput ve bagaj aralıklarının eşitliği
- Şasi: Şasi uçları, podye, bagaj havuzu ve alt gövdede kaynak, ezilme ya da pas izi
- Motor ve şanzıman: Yağ, yakıt ve soğutma sıvısı kaçakları, soğuk çalıştırma, vites geçişleri
- Elektronik: Tüm modüllerde kayıtlı arıza kodları (OBD taraması)
- Yürür aksam ve lastikler: Fren, süspansiyon, direksiyon; lastiklerin diş derinliği, üretim tarihi ve aşınma düzeni
Bu maddeler Açık Kaput'un model analiz sayfalarındaki yazdırılabilir ekspertiz listesinin genel bölümünden. Listenin başında o modele özel maddeler ve bilinen kronik sorunlar da yer alıyor (ör. BMW 116i (F20) ekspertiz kontrol listesi).
Galeriden alırken ekspertiz zorunlu
Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik'e (RG 27.08.2024) göre:
- Yetki belgeli işletmeler, otomobil ve hafif ticari araçlarda (M1, M1G, N1, N1G) satıştan önceki 10 gün içinde TSE belgeli bir ekspertiz işletmesinden rapor almak zorunda. İlde TSE belgeli ekspertiz işletmesi yoksa bu şart aranmıyor.
- Model yılına göre 8 yaşın ya da 160.000 km'nin üzerindeki araçlarda ekspertiz raporu zorunlu değil.
- Ekspertiz ücretini işletme ödüyor. Satış alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmezse ücreti alıcı ödüyor.
- Noterdeki satış sözleşmesine ekspertiz raporundaki km yazılıyor. Rapor yoksa alıcı ve satıcının ortak km beyanı yazılıyor.
Bireyler arasındaki satışta ekspertiz zorunlu değil. Yine de yaptırın ve ekspertiz işletmesini satıcının yönlendirmesiyle değil, kendiniz seçin.
TSE standardı: Yönetmelik ekspertiz raporunun TSE'nin ilgili standardına göre belgelendirilmiş bir işletmeden alınmasını istiyor, ama standardın numarasını vermiyor. Ticaret Bakanlığı Muğla İl Müdürlüğü'nün 2019 tarihli bir soru-cevap sayfası bu standardı TS 13805 olarak anıyor ve o tarihte standardın revizyonda olduğunu belirtiyor. Güncel standart numarasını ve belgenin bugünkü durumunu birincil kaynakta doğrulayamadık. Ekspertiz firmasından TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi'ni göstermesini isteyebilirsiniz.
Raporun sınırları
- Ekspertiz raporu, düzenlendiği gündeki durumu gösteriyor. Rapordan sonra araç kullanılmaya devam etmiş olabilir; rapor tarihine bakın.
- Ekspertiz motor ve şanzıman sökülmeden yapılan bir inceleme. Zincir uzaması ya da şanzıman içi aşınma gibi sorunlar ancak belirtileri ve arıza kayıtları üzerinden anlaşılabiliyor. Bu yüzden modelin bilinen zayıf noktalarını önceden bilmek önemli.
- Galeriden alınan, model yılına göre 8 yaşından küçük ve 160.000 km'nin altındaki araçlarda motor, şanzıman ve elektrik/elektronik aksam satıştan sonra 3 ay ya da 5.000 km boyunca işletmenin garantisinde. Ancak ekspertiz raporunda yazan kusurlar, alıcının bildiği ve belgelenmiş kusurlar ve debriyaj, fren balatası gibi aşınma parçaları bu garantinin dışında. Raporu imzalamadan önce satır satır okuyun.
Yeni ekspertiz düzenlemesi henüz taslak
Ticaret Bakanlığı 5 Mayıs 2026'da "Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı"nı görüşe açtı. Taslağa göre ekspertiz işletmelerinin bakanlıktan yetki belgesi alması, raporların sonradan değiştirilemeyecek şekilde bir "Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi"ne kaydedilmesi, raporun karekodla doğrulanabilmesi ve işletmelerin mesleki sorumluluk sigortası yaptırması zorunlu olacak. Bu yazıyı hazırladığımız tarihte yönetmeliğin Resmî Gazete'de yayımlandığını bulamadık.
4. Kilometre: kayıtlar nereden görülür, düşürme nasıl anlaşılır?
PTT Araç Kilometre ve Muayene Sorgulama
Muayenelerde kaydedilen kilometreleri plaka ya da şasi numarasıyla PTT'nin "Araç Kilometre ve Muayene Sorgulama" hizmetinden görebilirsiniz. Hizmet ikinci el araç alacaklara yönelik; plaka ya da şasi numarasını bilmeniz yeterli. Sorgu pttavm.com, HGS Mobil, PttBank internet ve mobil bankacılığı ve e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun Ağustos 2026'da verdiği bilgiye göre hizmetten o güne kadar 16.791.510 kişi yararlandı. Sorgunun ücreti için kaynaklarda birbirini tutmayan tutarlar geçiyor ve resmî bir tarife bulamadık; sorgu ekranında gösterilen tutarı esas alın.
Sonucu okurken bilmeniz gerekenler:
- Km yalnızca muayene günlerinde kaydediliyor. Muayene yönetmeliğine göre hususi otomobiller ilk muayeneye imal tarihinden itibaren üç yaşını doldurduğunda, sonra iki yılda bir giriyor. Yani üç yaşından küçük bir araçta muayene kaydı yok, sonraki kayıtlar arasında da iki yıllık boşluklar var.
- Bir kayıttan sonra gelen daha düşük km en güçlü uyarı işareti. Son muayeneden sonra yapılan bir müdahaleyi ise sorgu gösteremez; ilandaki km'nin son muayene km'sinden aracın kullanımına göre makul ölçüde fazla olup olmadığına bakın.
- Yönetmelik, muayene istasyonu işleticisini rapordaki bilgilerin doğruluğundan sorumlu tutuyor ama km bilgisini bunun dışında bırakıyor. Hatalı girilmiş km de araç sahibinin başvurusuyla düzeltilebiliyor. Muayene kaydı güçlü bir kanıt, ama tek başına kesin değil.
e-Devlet'teki muayene raporları
Aynı yönetmeliğe göre muayene raporları, bazı bilgiler kısıtlanarak araç sahiplerinin e-Devlet'te erişimine sunuluyor ("Barkodlu Araç Muayene Raporu Sorgulama"). Satıcıdan bu raporları göstermesini isteyebilirsiniz. Size verilen bir raporun gerçek olup olmadığını barkod numarasıyla e-Devlet'teki "Barkodlu Araç Muayene Raporu Doğrulama" hizmetinden kontrol edebilirsiniz.
Servis kayıtları ve faturalar
Bakım faturalarındaki ve yağ değişim etiketlerindeki km'leri tarih sırasına koyun. Değerler düzenli artmalı. Bir faturadaki km'nin sonraki bir muayene kaydından ya da ilandaki km'den yüksek olması açık bir çelişki. Araç yetkili serviste bakıldıysa şasi numarasıyla servis geçmişini sorun; bu kayıtlara erişim markaya göre değişiyor.
Kilometre düşürmenin işaretleri
Alman tüketici ve test kuruluşu Stiftung Warentest'in ikinci el rehberi şu işaretlere dikkat çekiyor:
- Aşınma ile km uyuşmuyor. Direksiyon, vites topuzu, pedallar ya da sürücü koltuğu gösterilen km'ye göre fazla yıpranmış. Bu parçalar ucuza yenilenebildiği için yeni görünmeleri de tek başına bir şey kanıtlamıyor.
- Belgeler tutarsız. Bakım faturası, muayene raporu ya da yağ etiketi göstergedekinden yüksek km gösteriyor; servis defteri yaşına göre fazla yeni duruyor ya da bütün damgalar birbirinin aynısı.
- Elektronik kayıtlar. Modern araçlarda km yalnızca göstergede değil, birden fazla kontrol ünitesinde saklanıyor. Müdahale edenin hepsini değiştirmesi gerekiyor, ama iyi yapılmış bir müdahaleyi serviste yakalamak yine de zor olabiliyor.
- Satış hikâyesi. Kısa süre önce el değiştirmiş, arka arkaya birkaç el ya da galeri görmüş ve makul bir açıklaması olmadan çok uygun fiyatlı araç.
Açık Kaput'un Araç Kontrol Raporu da girdiğiniz model yılına ve km'ye göre basit bir kontrol yapıyor. Araç beş yaşından büyükse ve yıllık ortalaması 5.000 km'nin altında kalıyorsa raporda "Kilometre yaşına göre düşük" uyarısı çıkıyor ve km'yi PTT sorgusu, muayene raporları ve faturalarla doğrulamanız öneriliyor. Bu uyarı km'nin düşürüldüğü anlamına gelmiyor; yalnızca doğrulamanız gereken bir durumu işaret ediyor.
Kilometre düşürmenin yasal karşılığı
Türk mevzuatında kilometre düşürmeye özel bir suç tanımı bulamadık. Bu tür olaylar genel dolandırıcılık hükmü (TCK 157) çerçevesinde değerlendiriliyor; satıcı ticari faaliyeti sırasında hareket eden bir tacirse nitelikli dolandırıcılık (TCK 158/1-h) gündeme gelebiliyor. Yargıtay 11. Ceza Dairesi Haziran 2026'daki bir kararında, "alıcı km'yi kendisi sorgulayabilirdi" gerekçesiyle verilen kovuşturmama kararına yapılan itirazı reddeden sulh ceza hâkimliği kararını kanun yararına bozdu. Daire, km'nin nasıl düşürüldüğünün ve basit bir kontrolle anlaşılıp anlaşılamayacağının teknik bilirkişi raporuyla araştırılması gerektiğini belirtti (E.2026/818, K.2026/6815).
Hukuki tarafta ayıbı fark ettiğinizde satıcıya gecikmeden bildirmeniz gerekiyor (Türk Borçlar Kanunu md. 223). Galeriden alımda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dan doğan haklarınız da saklı. Bu yazı hukuki danışmanlık değil; böyle bir durumda bir avukattan destek alın.
5. Rehin, haciz ve borçlar
Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesine göre noter, satışı yapmadan önce şunlara bakıyor:
- MTV ile gecikme zammı ve vergi cezası borcu
- Trafik idari para cezası ve otoyol/köprü geçiş ücreti borcu
- Satışı ya da devri engelleyen bir tedbir veya şerh kaydı
- Geçerli muayene ve zorunlu trafik sigortası
Bunlardan biri sorunluysa satış noterde durur. Asıl sorun, bunu çoğu zaman kapora verildikten ya da noter randevusu alındıktan sonra öğrenmek. Muayene ücreti ve gecikme bedeli için 2027 araç muayene ücreti yazımıza bakabilirsiniz.
Alıcı olarak tek başınıza sorgulayabilir misiniz? Plaka ile herkesin yapabileceği resmî bir rehin ve haciz sorgusu bulamadık. İlgili hizmetler araç sahibinin kimliğiyle açılıyor:
- e-Devlet'te Türkiye Noterler Birliği'nin "Adıma Tescilli Araç Sorgulama" hizmeti
- e-Devlet'te Emniyet Genel Müdürlüğü'nün "Araç Plakasına Yazılan Ceza Sorgulama" hizmeti
- Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Dijital Vergi Dairesi'nde MTV borcu sorgusu: plakanın yanında araç sahibinin T.C. kimlik ya da vergi kimlik numarası isteniyor
En pratik yol, satıcıdan bu ekranları kapora ya da noter randevusundan önce sizinle birlikte açmasını istemek. Galeriden alıyorsanız rehin ve haciz bilgisi aracın tanıtım kartında yazmak zorunda. Rehin ve haciz kayıtlarının her durumda satışı engelleyip engellemediği konusunda kaynaklar birbirini tutmuyor; böyle bir kayıt görürseniz kaldırıldığını belgeyle görmeden ödeme yapmayın.
6. Galeriden alırken: yetki belgesi ve diğer kurallar
- Yetki belgesi: İkinci el araç ticareti yetki belgesiyle yapılabiliyor. Bir takvim yılında üçten fazla araç satan kişinin her satışı, aksi tespit edilmedikçe ticari faaliyet sayılıyor. Yetki belgesi numarası ilanda ve noterdeki satış sözleşmesinde yer alıyor; galeriden numarayı isteyin.
- Ekspertiz ve garanti: Yukarıda anlattığımız 10 günlük ekspertiz raporu ve 3 ay / 5.000 km garanti kuralları.
- 6 ay / 6.000 km: İkinci el ticareti yapanlar, ilk tescilinden bu yana 6 ay ve 6.000 km dolmamış otomobil, arazi taşıtı ve motosikleti satamıyor ve pazarlayamıyor. Ticaret Bakanlığı Haziran 2026'da bu kuralı 1 Ocak 2027'ye kadar uzattı.
- İlan fiyatı: Aynı tarihe kadar ikinci el bir aracın üreticinin ya da distribütörün tavsiye ettiği güncel satış fiyatının üzerinde ilana çıkarılması da yasak. Bakanlık bu kısıtlamaya uymayan kişi ve işletmelere yaklaşık 116 milyon TL idari para cezası uyguladığını açıkladı.
7. Ödeme: noter, Güvenli Ödeme Sistemi ve kapora tuzağı
Satış yalnızca noterde geçerli
Araç satışı noterde yapılıyor; noter dışında yapılan satışlar yönetmeliğe göre geçersiz. Elden imzalanan bir sözleşme ya da senet sizi aracın sahibi yapmaz.
Güvenli Ödeme Sistemi zorunlu
Ödemenin nakit, havale, EFT ya da FAST ile yapılan kısmı, Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Noterler Birliği'nin kurduğu Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapılmak zorunda. Zorunluluk galeriler için 27 Ağustos 2024'te, bireyler arasındaki satışlar için 27 Eylül 2024'te başladı. Taşıt kredisi kullanılıyorsa kredi dışındaki kısım sistemden geçiyor.
Türkiye Noterler Birliği'ne göre sistem şöyle işliyor:
- Alıcı ve satıcı sisteme bağlı aynı banka ya da ödeme kuruluşunu seçiyor. Birliğin listesinde Ekim 2025 itibarıyla 20 kuruluş var.
- Satıcı bu kuruluşun uygulamasından başvuruyu yapıyor ve alıcının telefon numarasını giriyor.
- Alıcı, telefonuna gelen referans numarasıyla satıcının girdiği tutarı aynı kuruluşta yatırıyor. Para bloke hesapta bekliyor.
- Satış noterde tamamlanınca para otomatik olarak satıcıya geçiyor. Tutar yatırılmamışsa noter satışı yapamıyor. Başvuru iptal edilirse para alıcıya iade ediliyor.
Sistemin bakanlıkça belirlenen bir kullanım bedeli var. Yönetmeliğe göre bu bedel satıcıya ödenecek tutardan düşülüyor; Noterler Birliği ise satıcının tam tutarı alması için alıcının bedeli satış tutarına eklemesini öneriyor. Kimin ödeyeceğini önceden konuşun. Birliğe göre mesai dışında ve hafta sonunda FAST limiti 2 milyon TL; daha yüksek tutarlar için kuruluşunuzun çağrı merkezine danışın.
"Güvenli kapora" diye bir sistem yok
Türkiye Noterler Birliği 14 Ekim 2026'da, dolandırıcıların sahte internet siteleri ve ilanlar üzerinden ulaştıkları kişilere kendilerini noter çalışanı olarak tanıtıp "Güvenli Kapora Sistemi" ya da "teminat kaporası" adıyla para istediğini duyurdu. Birliğe göre mevzuatta ve noter sistemlerinde böyle bir uygulama yok. Noterler ya da çalışanları kimseyi arayıp hiçbir ad altında para istemiyor. Gerçek Güvenli Ödeme Sistemi kaporayı değil satış bedelinin tamamını kapsıyor ve parayı ancak noterde satış tamamlandığında satıcıya aktarıyor.
Bu yüzden:
- Aracı görmeden, sorgular ve ekspertiz bitmeden para göndermeyin.
- "Hemen kapora gönderin, araç başkasına gitmesin" gibi acele ettiren talepleri uyarı işareti sayın.
- Noter adına arayan birine para göndermeyin; noterliği kendi bulduğunuz numaradan arayın.
- Ödemeyi ruhsat sahibinden başka birinin hesabına yapmayın.
8. Modelin kronik sorunlarını önceden öğrenin
Hasar ve km kayıtları temiz bir araç da modelin bilinen bir zayıf noktası yüzünden kısa sürede masraf çıkarabilir. Ekspertize ve test sürüşüne neye bakacağınızı bilerek gidin.
- Model analiz sayfaları: Markalar sayfasından ya da sitedeki arama kutusundan marka, model ve motoru bulun. Analiz sayfasında modelin bilinen kronik sorunları önem ve tahmini sıklıklarıyla, güvenilirlik skoru ve yazdırılabilir satın alma öncesi kontrol listesi yer alıyor. Analizler yapay zekâ desteğiyle hazırlanıyor; yöntem ve sınırlar Analiz Mantığı sayfasında. Kavramın kendisi için kronik sorunlar rehberine bakabilirsiniz.
- Araç Kontrol Raporu: Araç Kontrol Raporu, ilandaki aracın modeli, model yılı ve km'siyle ücretsiz bir rapor hazırlıyor; üyelik, plaka, şasi numarası ya da kişisel bilgi istemiyor. Km aralıkları editör onayından geçmiş araçlarda o km'de risk penceresinde olan ya da yaklaşan kronik sorunları ve yapılmış olması gereken bakımları gösteriyor. Onay bekleyen araçlarda bilinen kronik sorunlar km'ye göre sıralanmadan listeleniyor. Her iki durumda da raporda yıllık MTV tahmini, ekspertiz ve test sürüşü listesi, satıcıya sorulacak sorular ve resmî kontroller rehberi var. Rapor 12 ay saklanıyor; bağlantısını satıcıyla ya da ekspertizle paylaşabilirsiniz. Rapor bir tahmin; ekspertizin ve resmî sorguların yerine geçmiyor, alınır ya da alınmaz hükmü de vermiyor.
Bilinen bir sorunun ikinci el alımda nasıl kontrol edileceğine dair örnekler:
- BMW N13 motorlu 116i, 118i, 316i ve 320i ED'de zincir ve soğuk çalıştırma kontrolü
- Ford Focus 3 dizel manuelde çift kütleli volan ve debriyaj
- Honda Civic FC5'te CVT şanzıman sorunu ve CVT yağı geçmişi
- 1.2 PureTech motorlarda yağlı triger kayışı ve garanti uzatması
Araçta LPG varsa dönüşümün ruhsata işlenmiş olması gerekiyor; ayrıntılar LPG dönüşüm yazımızda.
9. Test sürüşü: nelere dikkat etmeli?
- Motoru soğukken çalıştırın. Satıcıdan aracı siz gelmeden çalıştırmamasını isteyin. Uzun marş, tekleme ve vuruntuya dikkat edin.
- Uyarı lambalarına bakın. Kontak açıldığında lambalar yanmalı, motor çalışınca sönmeli. Yanık kalan bir lambanın anlamı için arıza uyarı ışıkları sayfasına bakabilirsiniz.
- Farklı yollarda sürün. ADAC şehir içinde, şehirlerarası yolda ve otoyolda sürmeyi ve aracı park etmeyi öneriyor. Satıcı test sürüşünü on dakikayla sınırlıyorsa alımı yeniden düşünmenizi tavsiye ediyor.
- Freni deneyin. ADAC'ın önerisi: tenha bir yolda yaklaşık 100 km/s hızdan giderek artan bir kuvvetle fren yapın. Araç şeridinde kalmalı, direksiyon titrememeli.
- Vites ve aktarma organlarını dinleyin. Vitesler zorlanmadan geçmeli. Manuel ya da otomatik, kalkışta sarsıntı ve vuruntu olmamalı. Şanzıman türlerinin tipik sorunları için şanzıman rehberine bakabilirsiniz.
- Süspansiyonu deneyin. Bozuk zeminde ve tümsekte vuruntu ya da tıkırtı gelmemeli.
- Elektriği kontrol edin. Klima, kalorifer, camlar, aynalar, multimedya, park sensörleri ve göstergeler çalışmalı.
- Yanınıza birini alın. ADAC'a göre ikinci bir kişi, sürücünün kaçırdığı sesleri yakalayabiliyor.
Sürüşten sonra okutulan arıza kayıtlarında bir kod çıkarsa anlamına OBD arıza kodları sayfasından bakabilirsiniz.
Yazdırılabilir kontrol listesi
| # | Kontrol | Nasıl ya da nerede? | Tamam |
|---|---|---|---|
| 1 | Satıcı ve ruhsat | İlanı veren ruhsat sahibi mi? Değilse noter onaylı vekâletname | ☐ |
| 2 | Kimlik eşleşmesi | Ruhsattaki plaka, şasi ve motor numarası araçtakilerle aynı mı? | ☐ |
| 3 | Hasar geçmişi | SBM 5664'e plaka ya da satıcının e-Devlet ekranı | ☐ |
| 4 | Araç detayı ve değişen parça | 5664: DETAY ve PARCA sorguları | ☐ |
| 5 | Kilometre geçmişi | PTT Araç Kilometre ve Muayene Sorgulama, muayene raporları | ☐ |
| 6 | Faturalar | Bakım faturaları ve servis kayıtlarında km sırası tutarlı mı? | ☐ |
| 7 | Borç ve kısıtlama | Satıcıyla birlikte e-Devlet ve GİB ekranları; galeride tanıtım kartı | ☐ |
| 8 | Muayene ve trafik sigortası | İkisi de geçerli mi? (Noter şartı) | ☐ |
| 9 | Kronik sorunlar | Açık Kaput analiz sayfası ve Araç Kontrol Raporu | ☐ |
| 10 | Ekspertiz | Kendi seçtiğiniz, TSE belgeli bir işletme; rapor tarihi ve kusurlar | ☐ |
| 11 | Test sürüşü | Soğuk çalıştırma, uyarı lambaları, fren, vites, farklı yollar | ☐ |
| 12 | Galeriden alım | Yetki belgesi no, tanıtım kartı, ekspertiz raporu, 3 ay / 5.000 km garanti | ☐ |
| 13 | Ödeme | Yalnızca noterde, Güvenli Ödeme Sistemi ile; "güvenli kapora" yok | ☐ |
Modele özel maddeleri eklemek için aracın analiz sayfasındaki yazdırılabilir ekspertiz listesini de yanınıza alabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
TRAMER kaydı temiz olan araç hasarsız mıdır?
Değildir. Hasar geçmişi yalnızca sigorta şirketlerinin 2003'ten bu yana ödediği kasko ve trafik sigortası hasarlarını gösterir. Sigortaya bildirilmeden yaptırılan onarımlar, cam hasarı ve mini onarımlar kayıtta yer almaz. Boya ölçümü ve ekspertiz gerekir.
Hasar kaydı sorgulama ücreti ne kadar?
SBM'nin sayfasına göre 5664'e gönderilen her SMS sorgusu 275 TL, Sigortam360 üzerinden yapılan web hasar sorgusu 220 TL (9 Kasım 2026). Satıcı, kendi adına kayıtlı aracın bilgilerini e-Devlet'te SBM hizmetlerinden görebilir.
Aracın kilometre geçmişini nasıl öğrenirim?
PTT'nin "Araç Kilometre ve Muayene Sorgulama" hizmetinde plaka ya da şasi numarasıyla muayenelerde kaydedilen km'leri görebilirsiniz. Hususi otomobiller ilk muayeneye üç yaşında, sonra iki yılda bir girdiği için kayıtlar arasında boşluklar olur; faturalar ve servis kayıtlarıyla birlikte değerlendirin.
Noterde Güvenli Ödeme Sistemi zorunlu mu?
Evet. Ödemenin nakit, havale, EFT ya da FAST ile yapılan kısmı için 27 Eylül 2024'ten bu yana bireyler arasındaki satışlarda da zorunlu. Para bloke hesapta bekler ve noterde satış tamamlanınca satıcıya geçer.
Bireysel satıcıdan alırken ekspertiz zorunlu mu?
Hayır. Ekspertiz raporu zorunluluğu yetki belgeli işletmelerin, model yılına göre 8 yaşın ve 160.000 km'nin altındaki otomobil ve hafif ticari araç satışları için geçerli. Bireyden alırken ekspertizi kendiniz yaptırmanız gerekir.
Kaynaklar
- SBM: SMS ile sorgulama (5664)
- SBM: Web ile sorgulama
- e-Devlet: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hizmetleri
- SEDDK: Tam veya ağır hasar uygulamalarında yeni dönem, basın duyurusu (Nisan 2025)
- Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik (RG 27.08.2024)
- Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik (RG 31.01.2018)
- Araç Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik (madde 14 ve 17)
- Ticaret Bakanlığı: Tüm taşıt ilanlarında EİDS yetki doğrulama (18.06.2025)
- Ticaret Bakanlığı: 6 ay / 6 bin km ve ilan kısıtlamasına 6 ay uzatma (22.06.2026)
- Ticaret Bakanlığı: Ekspertiz hizmetleri yönetmelik taslağı görüşe açıldı (05.05.2026)
- Ticaret Bakanlığı Muğla İl Müdürlüğü: İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti SSS (2019)
- Ticaret Bakanlığı: Güvenli Ödeme Sistemi 27 Eylül 2024'te zorunlu hale geliyor
- Türkiye Noterler Birliği: Güvenli Ödeme Hizmeti
- Anadolu Ajansı: "Güvenli Kapora Sistemi" adı altında yapılan dolandırıcılığa dikkat (14.10.2026)
- Milliyet: İkinci el araç satışlarında kilometre dolandırıcılığının önüne PTT hizmetiyle geçiliyor (24.02.2026)
- Milliyet Uzmanpara: İkinci el araç satışlarında 16,8 milyon kişi kilometre sorguladı (15.08.2026)
- e-Devlet: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri
- e-Devlet: PTT Genel Müdürlüğü hizmetleri
- e-Devlet: Türkiye Noterler Birliği hizmetleri
- e-Devlet: Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetleri
- GİB Dijital Vergi Dairesi: MTV ve trafik para cezası ödeme
- Stiftung Warentest: Tachobetrug (23.12.2022)
- ADAC: Gebrauchtwagen kaufen
- ADAC basın bülteni: İkinci el araçta test sürüşü (22.04.2021)
- ADAC: Probefahrt vor dem Autokauf
- Hukuki Haber: Kilometre düşürmede hile mi, basit yalan mı? (09.10.2026)
- Sabah: Yargıtay'dan kilometre düşürme kararı (12.10.2026)
- Açık Kaput: Araç Kontrol Raporu, Kronik sorunlar rehberi, Analiz Mantığı